यदा अश्रौषम् धनुः आयम्य चित्रम्; विद्धम् लक्ष्यं पातितम् वै पृथिव्याम्। कृष्णां हृतां पश्यतां सर्वराज्ञाम्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०२॥
yadā aśrauṣam dhanuḥ āyamya citram; viddham lakṣyaṁ pātitam vai pr̥thivyām। kr̥ṣṇāṁ hr̥tāṁ paśyatāṁ sarvarājñām; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-102॥
When I heard that the bow had been drawn, the wondrous target pierced and brought down to the ground, and Krishna won before the eyes of all the kings, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-102)
[PV-PAX:01_001_148] (Bharata-Ext)
A shift in the language structure, giving the Likely KDV-Style a value of “Low,” indicates a later addition.
यदा अश्रौषम् द्वारकायां सुभद्रां; प्रसह्य ऊढां माधवीम् अर्जुनेन। इन्द्रप्रस्थं वृष्णिवीरौ च यातौ; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०३॥
yadā aśrauṣam dvārakāyāṁ subhadrāṁ; prasahya ūḍhāṁ mādhavīm arjunēna। indraprasthaṁ vr̥ṣṇivīrau ca yātau; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-103॥
When I heard that Arjuna had forcibly carried off Subhadra, the Mādhava princess, in Dvaraka, and that the two Vrishni heroes had gone to Indraprastha, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-103)
[PV-PAX:01_001_149] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् देवराजम् प्रवृष्टम्; शरैः दिव्यैः वारितं च अर्जुनेन। अग्निम् तथा तर्पितं खाण्डवे च; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०४॥
yadā aśrauṣam dēvarājam pravr̥ṣṭam; śaraiḥ divyaiḥ vāritaṁ ca arjunēna। agnim tathā tarpitaṁ khāṇḍavē ca; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-104॥
When I heard that Arjuna had checked the lord of the gods, who was pouring down divine arrows, and had also satiated Agni in the Khandava forest, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-104)
[PV-PAX:01_001_150] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं जातुषाद्वेश्मनस्ता- न्मुक्तान्पार्थान्पञ्च कुन्त्या समेतान् । युक्तं चैषां विदुरं स्वार्थसिद्ध्यै तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१७४; NILA: ०१.००१.१५३॥
yadā’śrauṣaṁ jātuṣādvēśmanastā- nmuktānpārthānpañca kuntyā samētān । yuktaṁ caiṣāṁ viduraṁ svārthasiddhyai tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-174; NILA: 01.001.153॥
When I heard that the five sons of Pritha had escaped with Kunti from the house of lac, and that Vidura had allied himself with them to secure their interests, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-174; NILA: 01.001.153)
[PV-PAX:01_001_151] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं द्रौपदीं रङ्गमध्ये लक्ष्यं भित्त्वा निर्जितामर्जुनेन । शूरान्पञ्चालान्पाण्डवेयांश्च युक्तां- स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१७५; NILA: ०१.००१.१५४॥
yadā’śrauṣaṁ draupadīṁ raṅgamadhyē lakṣyaṁ bhittvā nirjitāmarjunēna । śūrānpañcālānpāṇḍavēyāṁśca yuktāṁ- stadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-175; NILA: 01.001.154॥
When I heard that Draupadi had been won by Arjuna in the midst of the arena after he pierced the target, and that the valiant Panchalas and the sons of Pandu were united, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-175; NILA: 01.001.154)
[PV-PAX:01_001_152] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं मागधानां वरिष्ठं जरासन्धं क्ष्वमध्ये ज्वलन्तम् । दोर्भ्यां हतं भीमसेनेन गत्वा तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१७६; NILA: ०१.००१.१५५॥
yadā’śrauṣaṁ māgadhānāṁ variṣṭhaṁ jarāsandhaṁ kṣvamadhyē jvalantam । dōrbhyāṁ hataṁ bhīmasēnēna gatvā tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-176; NILA: 01.001.155॥
When I heard that Bhimasena had gone and slain with his bare arms Jarasandha, foremost of the Magadhas, who blazed upon the earth, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-176; NILA: 01.001.155)
[PV-PAX:01_001_153] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं दिग्जये पाण्डुपुत्रै- र्वशीकृतान्भूमिपालान्प्रसह्य । महाक्रतुं राजसूयं कृतं च तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१७७; NILA: ०१.००१.१५६॥
yadā’śrauṣaṁ digjayē pāṇḍuputrai- rvaśīkr̥tānbhūmipālānprasahya । mahākratuṁ rājasūyaṁ kr̥taṁ ca tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-177; NILA: 01.001.156॥
When I heard that the sons of Pandu had forcibly subdued the kings in their conquest of the quarters and performed the great royal sacrifice, the Rajasuya, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (KUMB: 1-1-177; NILA: 01.001.156)
[PV-PAX:01_001_154] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् हृत-राज्यम् युधिष्ठिरम्; पराजितम् सौबलेन अक्षवत्याम्। अन्वागतं भ्रातृभिः अप्रमेयैः; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०५॥
yadā aśrauṣam hr̥ta-rājyam yudhiṣṭhiram; parājitam saubalēna akṣavatyām। anvāgataṁ bhrātr̥bhiḥ apramēyaiḥ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-105॥
When I heard that Yudhishthira had been deprived of his kingdom and defeated by Saubala at dice, and that his brothers of immeasurable prowess had followed him, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-105)
[PV-PAX:01_001_155] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् द्रौपदीम् अश्रु-कण्ठीम्; सभाम् नीताम् दुःखिताम् एक-वस्त्राम्। रजस्वलाम् नाथवतीम् अनाथवत्; तदा न अशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०६॥
yadā aśrauṣam draupadīm aśru-kaṇṭhīm; sabhām nītām duḥkhitām ēka-vastrām। rajasvalām nāthavatīm anāthavat; tadā na aśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-106॥
When I heard that Draupadi, her voice choked with tears, distressed, wearing a single garment, and menstruating, had been brought into the assembly—though she had protectors, she was treated as if she had none—then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-106)
[PV-PAX:01_001_156] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं वाससां तत्र राशिं समाक्षिपत्कितवो मन्दबुद्धिः । दुःशासनो गतवान्नैवं चान्तं तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१७९; NILA: ०१.००१.१५८॥
yadā’śrauṣaṁ vāsasāṁ tatra rāśiṁ samākṣipatkitavō mandabuddhiḥ । duḥśāsanō gatavānnaivaṁ cāntaṁ tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-179; NILA: 01.001.158॥
When I heard that the witless rogue Duhshasana had pulled off a heap of garments there and still had not reached the end, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-179; NILA: 01.001.158)
[PV-PAX:01_001_157] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् विविधाः तात चेष्टाः; धर्मात्मनां प्रस्थितानां वनाय। ज्येष्ठ-प्रीत्या क्लिश्यतां पाण्डवानां; तदा न अशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०७॥
yadā aśrauṣam vividhāḥ tāta cēṣṭāḥ; dharmātmanāṁ prasthitānāṁ vanāya। jyēṣṭha-prītyā kliśyatāṁ pāṇḍavānāṁ; tadā na aśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-107॥
When I heard, dear one, of the many hardships endured by the righteous Pandavas as they set out for the forest and suffered out of love for their eldest brother, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-107)
[PV-PAX:01_001_158] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् स्नातकानां सहस्रैः; अन्वागतं धर्मराजं वनस्थम्। भिक्षा-भुजां ब्राह्मणानां महात्मनाम्; तदा न अशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०८॥
yadā aśrauṣam snātakānāṁ sahasraiḥ; anvāgataṁ dharmarājaṁ vanastham। bhikṣā-bhujāṁ brāhmaṇānāṁ mahātmanām; tadā na aśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-108॥
When I heard that thousands of initiated students had followed King Yudhishthira into the forest—great-souled Brahmins who lived on alms—I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-108)
[PV-PAX:01_001_159] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं वनवासेन पार्था- न्समागतान्महर्षिभिः पुराणैः । उपास्यमानान्सगणैर्जातसख्यां- स्तदा नाशंसे विजयाय संजर्य ॥॥KUMB: १-१-१८४॥
yadā’śrauṣaṁ vanavāsēna pārthā- nsamāgatānmaharṣibhiḥ purāṇaiḥ । upāsyamānānsagaṇairjātasakhyāṁ- stadā nāśaṁsē vijayāya saṁjarya ॥॥KUMB: 1-1-184॥
When I heard that, during their forest exile, the sons of Pritha had associated with ancient great seers, were attended by those sages and their retinues, and had become their friends, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-184)
[PV-PAX:01_001_160] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् अर्जुनः देव-देवम्; किरात-रूपम् त्र्यम्बकम् तोष्य युद्धे। अवाप तत् पाशुपतं महास्त्रं; तदा न अशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१०९॥
yadā aśrauṣam arjunaḥ dēva-dēvam; kirāta-rūpam tryambakam tōṣya yuddhē। avāpa tat pāśupataṁ mahāstraṁ; tadā na aśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-109॥
When I heard that Arjuna had pleased the three-eyed god of gods, who had assumed the form of a Kirāta, in battle and obtained from him the great Pāśupata weapon, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-109)
[PV-PAX:01_001_161] (Bharata-Ext)
यदा अश्रौषम् त्रिदिवस्थम् धनञ्जयम्; शक्रात् साक्षात् दिव्यमस्त्रं यथावत्। अधीयानं शंसितं सत्यसन्धम्; तदा न अशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११०॥
yadā aśrauṣam tridivastham dhanañjayam; śakrāt sākṣāt divyamastraṁ yathāvat। adhīyānaṁ śaṁsitaṁ satyasandham; tadā na aśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-110॥
When I heard that Dhanañjaya, dwelling in heaven, was duly learning the renowned divine weapon directly from Śakra, true to his word, I no longer hoped for victory, Sañjaya. (BORI: 1-001-110)
[PV-PAX:01_001_162] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रोषं कालकेयास्ततस्ते पौलोमानो वरदानाच्च दृप्ताः । देवैरजेया निर्जिताश्चार्जुनेन तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१८६; NILA: ०१.००१.१६४॥
yadā’śrōṣaṁ kālakēyāstatastē paulōmānō varadānācca dr̥ptāḥ । dēvairajēyā nirjitāścārjunēna tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-186; NILA: 01.001.164॥
When I heard that the Kalakeyas and Paulomas, emboldened by a boon and invincible to the gods, had been defeated by Arjuna, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-186; NILA: 01.001.164)
[PV-PAX:01_001_163] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषमसुराणां वधार्थे किरीटिनं यान्तममित्रकर्शनम् । कृतार्थं चाप्यागतं शक्रलोका- त्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१८७; NILA: ०१.००१.१६५॥
yadā’śrauṣamasurāṇāṁ vadhārthē kirīṭinaṁ yāntamamitrakarśanam । kr̥tārthaṁ cāpyāgataṁ śakralōkā- ttadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-187; NILA: 01.001.165॥
When I heard that the diademed hero, the scourge of his foes, had gone to slay the Asuras and had returned from Śakra’s realm after accomplishing his purpose, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (KUMB: 1-1-187; NILA: 01.001.165)
[PV-PAX:01_001_164] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं तीर्थयात्राप्रवृत्तं पाण्डोः सुतं सहितं लोमशेन । बृहदश्वादक्षहृदयं च प्राप्तं तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥॥KUMB: १-१-१८८॥
yadā’śrauṣaṁ tīrthayātrāpravr̥ttaṁ pāṇḍōḥ sutaṁ sahitaṁ lōmaśēna । br̥hadaśvādakṣahr̥dayaṁ ca prāptaṁ tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥॥KUMB: 1-1-188॥
When I heard that Pandu’s son had set out on a pilgrimage accompanied by Lomasha, and that he had learned the science of dice from Brihadashva, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-188)
[PV-PAX:01_001_165] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं वैश्रवणेन सार्धं; समागतं भीममन्यांश्च पार्थान्। तस्मिन् देशे मानुषाणामगम्ये; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१११॥
yadāśrauṣaṁ vaiśravaṇēna sārdhaṁ; samāgataṁ bhīmamanyāṁśca pārthān। tasmin dēśē mānuṣāṇāmagamyē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-111॥
When I heard that Bhima and the other sons of Pritha had met Vaishravana in that land inaccessible to men, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-111)
[PV-PAX:01_001_166] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं घोषयात्रागतानां; बन्धं गन्धर्वैः मोक्षणं च अर्जुनेन। स्वेषां सुतानां कर्णबुद्धौ रतानां; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११२॥
yadāśrauṣaṁ ghōṣayātrāgatānāṁ; bandhaṁ gandharvaiḥ mōkṣaṇaṁ ca arjunēna। svēṣāṁ sutānāṁ karṇabuddhau ratānāṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-112॥
When I heard that my sons, who had gone on the cattle-inspection expedition and were devoted to Karna’s counsel, had been captured by the Gandharvas and then freed by Arjuna, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-112)
[PV-PAX:01_001_167] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं यक्षरूपेण धर्मं; समागतं धर्मराजेन सूत। प्रश्नानुक्तान्विब्रुवन्तं च सम्यक्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११३॥
yadāśrauṣaṁ yakṣarūpēṇa dharmaṁ; samāgataṁ dharmarājēna sūta। praśnānuktānvibruvantaṁ ca samyak; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-113॥
When I heard, O Suta, that Dharma, in the form of a Yaksha, had met Dharmaraja and that the questions put were answered correctly, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-113)
[PV-PAX:01_001_168] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं न विदुर्मामकास्तान् प्रच्छन्नरूपान्वसतः पाण्डवेयान् । विराटराष्ट्रे सह कृष्णया च तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-१९२; NILA: ०१.००१.१६९॥
yadā’śrauṣaṁ na vidurmāmakāstān pracchannarūpānvasataḥ pāṇḍavēyān । virāṭarāṣṭrē saha kr̥ṣṇayā ca tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-192; NILA: 01.001.169॥
When I heard that my men did not recognize the sons of Pandu as they lived in disguise in the kingdom of Virata together with Krishna, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-192; NILA: 01.001.169)
[PV-PAX:01_001_169] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं कीचकानां वरिष्ठं निषूदितं भ्रातृशतेन सार्धम् । द्रौपद्यर्थे भीमसेनेन सङ्ख्ये तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥॥KUMB: १-१-१९३॥
yadā’śrauṣaṁ kīcakānāṁ variṣṭhaṁ niṣūditaṁ bhrātr̥śatēna sārdham । draupadyarthē bhīmasēnēna saṅkhyē tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥॥KUMB: 1-1-193॥
When I heard that the foremost of the Kīcakas had been slain in battle by Bhīmasena, together with his hundred brothers, for Draupadī’s sake, then, Sañjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-193)
[PV-PAX:01_001_170] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं मामकानां वरिष्ठान्; धनञ्जयेनैकरथेन भग्नान्। विराटराष्ट्रे वसता महात्मना; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११४॥
yadāśrauṣaṁ māmakānāṁ variṣṭhān; dhanañjayēnaikarathēna bhagnān। virāṭarāṣṭrē vasatā mahātmanā; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-114॥
When I heard that the foremost of my men had been routed by Dhananjaya, who, though living in the kingdom of Virata, had done so single-handedly from one chariot, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-114)
[PV-PAX:01_001_171] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं सत्कृतां मत्स्यराज्ञा; सुतां दत्ताम् उत्तराम् अर्जुनाय। तां च अर्जुनः प्रत्यगृह्णात् सुतार्थे; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११५॥
yadāśrauṣaṁ satkr̥tāṁ matsyarājñā; sutāṁ dattām uttarām arjunāya। tāṁ ca arjunaḥ pratyagr̥hṇāt sutārthē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-115॥
When I heard that the king of Matsya had honorably offered his daughter Uttarā to Arjuna, and that Arjuna had accepted her for his son, then, Sañjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-115)
[PV-PAX:01_001_172] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं निर्जितस्य अधनस्य; प्रव्राजितस्य स्वजनात् प्रच्युतस्य। अक्षौहिणीः सप्त युधिष्ठिरस्य; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११६॥
yadāśrauṣaṁ nirjitasya adhanasya; pravrājitasya svajanāt pracyutasya। akṣauhiṇīḥ sapta yudhiṣṭhirasya; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-116॥
When I heard that Yudhishthira—defeated, penniless, driven into exile, and separated from his own people—had seven akshauhinis, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-116)
[PV-PAX:01_001_173] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं नरनारायणौ तौ; कृष्णार्जुनौ वदतः नारदस्य। अहं द्रष्टा ब्रह्मलोके सदा इति; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११७॥
yadāśrauṣaṁ naranārāyaṇau tau; kr̥ṣṇārjunau vadataḥ nāradasya। ahaṁ draṣṭā brahmalōkē sadā iti; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-117॥
When I heard Narada say, “Those two, Krishna and Arjuna, are Nara and Narayana; I have always seen them in Brahma’s realm,” I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-117)
[PV-PAX:01_001_174] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं माधवं वासुदेवं; सर्वात्मना पाण्डवार्थे निविष्टम्। यस्य इमां गां विक्रमम् एकम् आहु; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११८॥
yadāśrauṣaṁ mādhavaṁ vāsudēvaṁ; sarvātmanā pāṇḍavārthē niviṣṭam। yasya imāṁ gāṁ vikramam ēkam āhu; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-118॥
When I heard that Mādhava Vāsudeva had devoted himself entirely to the Pandavas’ cause—he of whom they say that this earth is but a single stride—then I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-118)
[PV-PAX:01_001_175] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं लोकहिताय कृष्णं शमार्थिनमुपयातं कुरूणाम् । शमं कुर्वाणमकृतार्थं च यातं तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥१९९ ॥KUMB: १-१-१९९; NILA: ०१.००१.१७५॥
yadā’śrauṣaṁ lōkahitāya kr̥ṣṇaṁ śamārthinamupayātaṁ kurūṇām । śamaṁ kurvāṇamakr̥tārthaṁ ca yātaṁ tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥199 ॥KUMB: 1-1-199; NILA: 01.001.175॥
When I heard that Krishna, seeking peace for the welfare of the world, had come to the Kurus, but had departed without achieving his purpose despite his efforts to make peace, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-199; NILA: 01.001.175)
[PV-PAX:01_001_176] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कर्ण-दुर्योधनाभ्यां; बुद्धिं कृतां निग्रहे केशवस्य। तं च आत्मानं बहुधा दर्शयानं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-११९॥
yadāśrauṣaṁ karṇa-duryōdhanābhyāṁ; buddhiṁ kr̥tāṁ nigrahē kēśavasya। taṁ ca ātmānaṁ bahudhā darśayānaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-119॥
When I heard that Karna and Duryodhana had resolved to seize Keshava, and that he had manifested himself in many forms, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-119)
[PV-PAX:01_001_177] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं वासुदेवे प्रयाते; रथस्य एकाम् अग्रतः तिष्ठमानाम्। आर्तां पृथां सान्त्वितां केशवेन; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२०॥
yadāśrauṣaṁ vāsudēvē prayātē; rathasya ēkām agrataḥ tiṣṭhamānām। ārtāṁ pr̥thāṁ sāntvitāṁ kēśavēna; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-120॥
When I heard that, as Vasudeva was departing, the distressed Pritha stood alone before his chariot and was consoled by Keshava, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-120)
[PV-PAX:01_001_178] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं मन्त्रिणं वासुदेवं; तथा भीष्मं शान्तनवं च तेषाम्। भारद्वाजं च आऽशिषः अनुब्रुवाणं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२१॥
yadāśrauṣaṁ mantriṇaṁ vāsudēvaṁ; tathā bhīṣmaṁ śāntanavaṁ ca tēṣām। bhāradvājaṁ ca ā’śiṣaḥ anubruvāṇaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-121॥
When I heard that Vasudeva was their counselor, as was Bhishma, Shantanu’s son, and that Bharadvaja’s son was uttering blessings, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-121)
[PV-PAX:01_001_179] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कर्ण उवाच भीष्मं; न अहं योत्स्ये युध्यमाने त्वयि इति। हित्वा सेनाम् अपचक्राम चैव; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२२॥
yadāśrauṣaṁ karṇa uvāca bhīṣmaṁ; na ahaṁ yōtsyē yudhyamānē tvayi iti। hitvā sēnām apacakrāma caiva; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-122॥
When I heard that Karna had said to Bhishma, “I will not fight while you are fighting,” and had withdrawn, abandoning the army, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-122)
[PV-PAX:01_001_180] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं वासुदेव-अर्जुनौ तौ; तथा धनुः गाण्डिवम् अप्रमेयम्। त्रीणि उग्रवीर्याणि समागतानि; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२३॥
yadāśrauṣaṁ vāsudēva-arjunau tau; tathā dhanuḥ gāṇḍivam apramēyam। trīṇi ugravīryāṇi samāgatāni; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-123॥
When I heard that Vasudeva and Arjuna, together with the immeasurable bow Gandiva—three of formidable power—had come together, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-123)
[PV-PAX:01_001_181] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कश्मलेन अभिपन्ने; रथ-उपस्थे सीदमाने अर्जुने वै। कृष्णं लोकान् दर्शयानं शरीरे; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२४॥
yadāśrauṣaṁ kaśmalēna abhipannē; ratha-upasthē sīdamānē arjunē vai। kr̥ṣṇaṁ lōkān darśayānaṁ śarīrē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-124॥
When I heard that Arjuna, overcome by despair, was sinking down on the chariot seat, and that Krishna revealed the worlds within his body, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-124)
[PV-PAX:01_001_182] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं भीष्मम् अमित्रकर्शनं; निघ्नन्तम् आजावयुतं रथानाम्। नैषां कश्चित् वध्यते दृश्य-रूपः; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२५॥
yadāśrauṣaṁ bhīṣmam amitrakarśanaṁ; nighnantam ājāvayutaṁ rathānām। naiṣāṁ kaścit vadhyatē dr̥śya-rūpaḥ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-125॥
When I heard that Bhishma, the scourge of his enemies, was destroying ten thousand chariots in battle, yet not one of them who could be seen was being slain, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-125)
[PV-PAX:01_001_183] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं चापगेयेन सङ्ख्ये स्वयं मृत्युं विहितं धार्मिकेण । तच्चाकार्षुः पाण्डवेयाः प्रहृष्टा- स्तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-२०७; NILA: ०१.००१.१८३॥
yadā’śrauṣaṁ cāpagēyēna saṅkhyē svayaṁ mr̥tyuṁ vihitaṁ dhārmikēṇa । taccākārṣuḥ pāṇḍavēyāḥ prahr̥ṣṭā- stadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-207; NILA: 01.001.183॥
When I heard that the righteous son of Ganga had himself ordained his death in battle, and that the delighted sons of Pandu had brought it about, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-207; NILA: 01.001.183)
[PV-PAX:01_001_184] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं भीष्मम् अत्यन्त-शूरं; हतं पार्थेन आहवेषु अप्रधृष्यम्। शिखण्डिनं पुरतः स्थापयित्वा; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२६॥
yadāśrauṣaṁ bhīṣmam atyanta-śūraṁ; hataṁ pārthēna āhavēṣu apradhr̥ṣyam। śikhaṇḍinaṁ purataḥ sthāpayitvā; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-126॥
When I heard that the supremely valiant Bhishma, unassailable in battle, had been slain by Partha after placing Shikhandin before him, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-126)
[PV-PAX:01_001_185] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं शरतल्पे शयानं; वृद्धं वीरं सादितं चित्रपुङ्खैः। भीष्मं कृत्वा सोमकान् अल्पशेषान्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२७॥
yadāśrauṣaṁ śaratalpē śayānaṁ; vr̥ddhaṁ vīraṁ sāditaṁ citrapuṅkhaiḥ। bhīṣmaṁ kr̥tvā sōmakān alpaśēṣān; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-127॥
When I heard that the aged hero Bhishma, after leaving only a few of the Somakas alive, lay struck down by brightly feathered arrows upon a bed of arrows, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-127)
[PV-PAX:01_001_186] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं शान्तनवे शयाने; पानीयार्थे चोदितेन अर्जुनेन। भूमिं भित्त्वा तर्पितं तत्र भीष्मं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२८॥
yadāśrauṣaṁ śāntanavē śayānē; pānīyārthē cōditēna arjunēna। bhūmiṁ bhittvā tarpitaṁ tatra bhīṣmaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-128॥
When I heard that, as Shantanu’s son lay there, Arjuna, bidden to fetch water, pierced the earth and there gave Bhishma drink, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-128)
[PV-PAX:01_001_187] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं शुक्र-सूर्यौ च युक्तौ; कौन्तेयानाम् अनुलोमौ जयाय। नित्यं च अस्मान् श्वापदाः व्याभषन्त; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१२९॥
yadāśrauṣaṁ śukra-sūryau ca yuktau; kauntēyānām anulōmau jayāya। nityaṁ ca asmān śvāpadāḥ vyābhaṣanta; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-129॥
When I heard that Venus and the Sun were conjoined, favoring the sons of Kunti in their quest for victory, and that beasts of prey were constantly howling at us, then I had no hope of victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-129)
[PV-PAX:01_001_188] (Bharata-Ext)
यदा द्रोणः विविधान् अस्त्रमार्गान्; विदर्शयन् समरे चित्रयोधी। न पाण्डवान् श्रेष्ठतमान् निहन्ति; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३०॥
yadā drōṇaḥ vividhān astramārgān; vidarśayan samarē citrayōdhī। na pāṇḍavān śrēṣṭhatamān nihanti; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-130॥
When Droṇa, skilled in wondrous warfare, displayed many methods of using weapons in battle yet did not slay the foremost Pāṇḍavas, then, Sañjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-130)
[PV-PAX:01_001_189] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं च अस्मदीयान् महारथान्; व्यवस्थितान् अर्जुनस्य अन्तकाय। संशप्तकान् निहतान् अर्जुनेन; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३१॥
yadāśrauṣaṁ ca asmadīyān mahārathān; vyavasthitān arjunasya antakāya। saṁśaptakān nihatān arjunēna; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-131॥
When I heard that our mighty chariot-warriors, who had arrayed themselves to bring about Arjuna’s end and had sworn to fight him to the death, were slain by Arjuna, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-131)
[PV-PAX:01_001_190] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं व्यूहम् अभेद्यम् अन्यैः; भारद्वाजेन आत्त-शस्त्रेण गुप्तम्। भित्त्वा सौभद्रं वीरम् एकं प्रविष्टं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३२॥
yadāśrauṣaṁ vyūham abhēdyam anyaiḥ; bhāradvājēna ātta-śastrēṇa guptam। bhittvā saubhadraṁ vīram ēkaṁ praviṣṭaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-132॥
When I heard that the valiant son of Subhadra had broken through the battle formation, impenetrable to others and guarded by the armed son of Bharadvaja, and entered it alone, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-132)
[PV-PAX:01_001_191] (Bharata-Ext)
यदा अभिमन्युं परिवार्य बालं; सर्वे हत्वा हृष्ट-रूपा बभूवुः। महारथाः पार्थम् अशक्नुवन्त; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३३॥
yadā abhimanyuṁ parivārya bālaṁ; sarvē hatvā hr̥ṣṭa-rūpā babhūvuḥ। mahārathāḥ pārtham aśaknuvanta; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-133॥
When all the great chariot-warriors, who were no match for Partha, surrounded and killed the boy Abhimanyu and became jubilant, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-133)
[PV-PAX:01_001_192] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं अभिमन्युं निहत्य; हर्षात् मूढान् क्रोशतः धार्तराष्ट्रान्। क्रोधं मुक्तं सैन्धवे च अर्जुनेन; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३४॥
yadāśrauṣaṁ abhimanyuṁ nihatya; harṣāt mūḍhān krōśataḥ dhārtarāṣṭrān। krōdhaṁ muktaṁ saindhavē ca arjunēna; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-134॥
When I heard that, after killing Abhimanyu, the deluded sons of Dhritarashtra were shouting for joy, and that Arjuna had unleashed his wrath upon the Saindhava, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-134)
[PV-PAX:01_001_193] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं सैन्धव-अर्थे प्रतिज्ञाम्; प्रतिज्ञाताम् तद्वधाय अर्जुनेन। सत्याम् निस्तीर्णाम् शत्रु-मध्ये च तेन; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३५॥
yadāśrauṣaṁ saindhava-arthē pratijñām; pratijñātām tadvadhāya arjunēna। satyām nistīrṇām śatru-madhyē ca tēna; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-135॥
When I heard that Arjuna had vowed to slay the king of Sindhu, and that he had fulfilled that vow in the midst of the enemy, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-135)
[PV-PAX:01_001_194] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं श्रान्त-हये धनञ्जये; मुक्त्वा हयान् पाययित्वा उपवृत्तान्। पुनः युक्त्वा वासुदेवं प्रयातं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३६॥
yadāśrauṣaṁ śrānta-hayē dhanañjayē; muktvā hayān pāyayitvā upavr̥ttān। punaḥ yuktvā vāsudēvaṁ prayātaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-136॥
When I heard that, after Dhananjaya’s horses had grown weary, Vasudeva unyoked and watered them, then yoked them again once they had recovered and set out, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-136)
[PV-PAX:01_001_195] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं वाहनेषु आश्वसत्सु; रथ-उपस्थे तिष्ठता गाण्डिवेन। सर्वान् योधान् वारितान् अर्जुनेन; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३७॥
yadāśrauṣaṁ vāhanēṣu āśvasatsu; ratha-upasthē tiṣṭhatā gāṇḍivēna। sarvān yōdhān vāritān arjunēna; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-137॥
When I heard that, while the horses were recovering, Arjuna stood on the chariot platform with the Gandiva and held off all the warriors, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-137)
[PV-PAX:01_001_196] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं नागबलैः दुरुत्सहं; द्रोण-आनीकं युयुधानं प्रमथ्य। यातं वार्ष्णेयं यत्र तौ कृष्ण-पार्थौ; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३८॥
yadāśrauṣaṁ nāgabalaiḥ durutsahaṁ; drōṇa-ānīkaṁ yuyudhānaṁ pramathya। yātaṁ vārṣṇēyaṁ yatra tau kr̥ṣṇa-pārthau; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-138॥
When I heard that Yuyudhana, the Vrishni hero, had crushed Drona’s battle formation, formidable with its elephant forces, and gone to where Krishna and Partha were, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-138)
[PV-PAX:01_001_197] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कर्णम् आसाद्य मुक्तं; वधात् भीमं कुत्सयित्वा वचोभिः। धनुष्कोट्या तुद्य कर्णेन वीरं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१३९॥
yadāśrauṣaṁ karṇam āsādya muktaṁ; vadhāt bhīmaṁ kutsayitvā vacōbhiḥ। dhanuṣkōṭyā tudya karṇēna vīraṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-139॥
When I heard that Bhima, on encountering Karna, had been spared death after Karna taunted the hero with words and prodded him with the tip of his bow, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-139)
[PV-PAX:01_001_198] (Bharata-Ext)
यदा द्रोणः कृतवर्मा कृपश्च; कर्णः द्रौणिः मद्रराजश्च शूरः। अमर्षयन् सैन्धवं वध्यमानं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४०॥
yadā drōṇaḥ kr̥tavarmā kr̥paśca; karṇaḥ drauṇiḥ madrarājaśca śūraḥ। amarṣayan saindhavaṁ vadhyamānaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-140॥
When Droṇa, Kṛtavarman, Kṛpa, Karṇa, Droṇa’s son, and the valiant king of Madra allowed the Sindhu king to be slain, then, Sañjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-140)
[PV-PAX:01_001_199] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं देवराजेन दत्तां; दिव्यां शक्तिं व्यंसितां माधवेन। घटोत्कचे राक्षसे घोररूपे; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४१॥
yadāśrauṣaṁ dēvarājēna dattāṁ; divyāṁ śaktiṁ vyaṁsitāṁ mādhavēna। ghaṭōtkacē rākṣasē ghōrarūpē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-141॥
When I heard that Madhava had caused the divine spear given by the king of the gods to be expended on the terrifying Rākṣasa Ghaṭotkaca, I no longer hoped for victory, Sañjaya. (BORI: 1-001-141)
[PV-PAX:01_001_200] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कर्ण-घटोत्कचाभ्याम्; युद्धे मुक्तां सूतपुत्रेण शक्तिम्। यया वध्यः समरे सव्यसाची; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४२॥
yadāśrauṣaṁ karṇa-ghaṭōtkacābhyām; yuddhē muktāṁ sūtaputrēṇa śaktim। yayā vadhyaḥ samarē savyasācī; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-142॥
When I heard that, in the battle between Karna and Ghatotkacha, the charioteer’s son had discharged the spear with which Savyasachi was to be slain in combat, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-142)
[PV-PAX:01_001_201] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं द्रोणम् आचार्यम् एकं; धृष्टद्युम्नेन अति-क्रम्य धर्मम्। रथ-उपस्थे प्रायगतं विशस्तं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४३॥
yadāśrauṣaṁ drōṇam ācāryam ēkaṁ; dhr̥ṣṭadyumnēna ati-kramya dharmam। ratha-upasthē prāyagataṁ viśastaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-143॥
When I heard that Dhrishtadyumna, transgressing dharma, had slain Drona the preceptor as he sat alone on the platform of his chariot, resolved upon death, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-143)
[PV-PAX:01_001_202] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं द्रौणिना द्वैरथस्थं; माद्रीपुत्रं नकुलं लोकमध्ये। समं युद्धे पाण्डवं युध्यमानं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४४॥
yadāśrauṣaṁ drauṇinā dvairathasthaṁ; mādrīputraṁ nakulaṁ lōkamadhyē। samaṁ yuddhē pāṇḍavaṁ yudhyamānaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-144॥
When I heard that the Pandava Nakula, Madri’s son, was fighting on equal terms with Drona’s son in single combat before all the world, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-144)
[PV-PAX:01_001_203] (Bharata-Ext)
यदा द्रोणे निहते द्रोणपुत्रः; नारायणं दिव्यमस्त्रं विकुर्वन्। नैषां अन्तं गतवान् पाण्डवानां; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४५॥
yadā drōṇē nihatē drōṇaputraḥ; nārāyaṇaṁ divyamastraṁ vikurvan। naiṣāṁ antaṁ gatavān pāṇḍavānāṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-145॥
When, after Drona had been slain, Drona’s son unleashed the divine Narayana weapon yet failed to make an end of the Pandavas, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-145)
[PV-PAX:01_001_204] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं भीमसेनेन पीतं रक्तं भ्रातुर्युधि दुःशासनस्य । निवारितं नान्यतमेन भीमं तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-२२८; NILA: ०१.००१.२०४॥
yadā’śrauṣaṁ bhīmasēnēna pītaṁ raktaṁ bhrāturyudhi duḥśāsanasya । nivāritaṁ nānyatamēna bhīmaṁ tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-228; NILA: 01.001.204॥
When I heard that Bhimasena had drunk his brother Duhshasana’s blood in battle, and that no one had restrained Bhima, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (KUMB: 1-1-228; NILA: 01.001.204)
[PV-PAX:01_001_205] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कर्णम् अत्यन्त-शूरं; हतं पार्थेन आहवेषु अप्रधृष्यम्। तस्मिन् भ्रातृणां विग्रहे देवगुह्ये; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४६॥
yadāśrauṣaṁ karṇam atyanta-śūraṁ; hataṁ pārthēna āhavēṣu apradhr̥ṣyam। tasmin bhrātr̥ṇāṁ vigrahē dēvaguhyē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-146॥
When I heard that the supremely valiant Karna, unassailable in battle, had been slain by Partha in that divinely ordained conflict between the brothers, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-146)
[PV-PAX:01_001_206] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं द्रोणपुत्रं कृपं च; दुःशासनं कृतवर्माणम् उग्रम्। युधिष्ठिरं शून्यम् अधर्षयन्तम्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४७॥
yadāśrauṣaṁ drōṇaputraṁ kr̥paṁ ca; duḥśāsanaṁ kr̥tavarmāṇam ugram। yudhiṣṭhiraṁ śūnyam adharṣayantam; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-147॥
When I heard that Drona’s son, Kripa, Duhshasana, and the fierce Kritavarman were attacking Yudhishthira while he was alone, then, Sanjaya, I had no hope of victory. (BORI: 1-001-147)
[PV-PAX:01_001_207] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं निहतम् मद्रराजं; रणे शूरं धर्मराजेन सूत। सदा सङ्ग्रामे स्पर्धते यः स कृष्णं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४८॥
yadāśrauṣaṁ nihatam madrarājaṁ; raṇē śūraṁ dharmarājēna sūta। sadā saṅgrāmē spardhatē yaḥ sa kr̥ṣṇaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-148॥
When I heard that the valiant king of Madra, who always vied with Krishna in battle, had been slain in combat by the righteous king, O Suta, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-148)
[PV-PAX:01_001_208] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं कलह-द्यूत-मूलं; माया-बलं सौबलं पाण्डवेन। हतम् सङ्ग्रामे सहदेवेन पापम्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१४९॥
yadāśrauṣaṁ kalaha-dyūta-mūlaṁ; māyā-balaṁ saubalaṁ pāṇḍavēna। hatam saṅgrāmē sahadēvēna pāpam; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-149॥
When I heard that the wicked son of Subala, whose strength lay in deceit and who was the root of the quarrel and the dice game, had been slain in battle by the Pandava Sahadeva, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-149)
[PV-PAX:01_001_209] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं श्रान्तम् एकं शयानं; ह्रदम् गत्वा स्तम्भयित्वा तत् अम्भः। दुर्योधनं विरथं भग्नदर्पं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५०॥
yadāśrauṣaṁ śrāntam ēkaṁ śayānaṁ; hradam gatvā stambhayitvā tat ambhaḥ। duryōdhanaṁ virathaṁ bhagnadarpaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-150॥
When I heard that Duryodhana, exhausted, alone, without his chariot and with his pride broken, had gone to the lake, stilled its waters, and lay there, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-150)
[PV-PAX:01_001_210] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं पाण्डवाँस् तिष्ठमानान्; गङ्गा-ह्रदे वासुदेवेन सार्धम्। अमर्षणं धर्षयतः सुतं मे; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५१॥
yadāśrauṣaṁ pāṇḍavām̐s tiṣṭhamānān; gaṅgā-hradē vāsudēvēna sārdham। amarṣaṇaṁ dharṣayataḥ sutaṁ mē; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-151॥
When I heard that the Pandavas, standing with Vasudeva by the lake on the Ganges, were provoking my irascible son, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-151)
[PV-PAX:01_001_211] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं विविधान् तात मार्गान्; गदायुद्धे मण्डलं सञ्चरन्तम्। मिथ्या हतं वासुदेवस्य बुद्ध्या; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५२॥
yadāśrauṣaṁ vividhān tāta mārgān; gadāyuddhē maṇḍalaṁ sañcarantam। mithyā hataṁ vāsudēvasya buddhyā; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-152॥
When I heard, dear Sanjaya, that while moving along various courses in a circle during the mace fight, he had been unfairly slain through Vasudeva’s stratagem, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-152)
[PV-PAX:01_001_212] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं द्रोणपुत्रादिभिः तैः; हतान् पाञ्चालान् द्रौपदेयान् च सुप्तान्। कृतं बीभत्सम अयशस्यं च कर्म; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५३॥
yadāśrauṣaṁ drōṇaputrādibhiḥ taiḥ; hatān pāñcālān draupadēyān ca suptān। kr̥taṁ bībhatsama ayaśasyaṁ ca karma; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-153॥
When I heard that Drona’s son and the others had killed the Panchalas and the sons of Draupadi in their sleep, committing a hideous and infamous deed, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-153)
[PV-PAX:01_001_213] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं भीमसेनानुयातेन; अश्वत्थाम्ना परमास्त्रं प्रयुक्तम्। क्रुद्धेन ऐषीकम् अवधीद् येन गर्भं; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५४॥
yadāśrauṣaṁ bhīmasēnānuyātēna; aśvatthāmnā paramāstraṁ prayuktam। kruddhēna aiṣīkam avadhīd yēna garbhaṁ; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-154॥
When I heard that the enraged Ashvatthaman, pursued by Bhimasena, had launched the supreme reed missile with which he killed the fetus, I no longer hoped for victory, Sanjaya. (BORI: 1-001-154)
[PV-PAX:01_001_214] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं ब्रह्मशिरः अर्जुनेन; मुक्तं स्वस्ति इति अस्त्रम् अस्त्रेण शान्तम्। अश्वत्थाम्ना मणि-रत्नं च दत्तम्; तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥BORI: १-००१-१५५॥
yadāśrauṣaṁ brahmaśiraḥ arjunēna; muktaṁ svasti iti astram astrēṇa śāntam। aśvatthāmnā maṇi-ratnaṁ ca dattam; tadā nāśaṁsē vijayāya sañjaya ॥BORI: 1-001-155॥
When I heard that Arjuna had released the Brahmashiras weapon, that the weapon had been quelled by a weapon with the words “May all be well,” and that Ashvatthaman had surrendered his precious jewel, then, Sanjaya, I no longer hoped for victory. (BORI: 1-001-155)
[PV-PAX:01_001_215] (Bharata-Ext)
यदाश्रौषं द्रोणपुत्रेण गर्भे; वैराट्याया वै पात्यमाने महास्त्रे। द्वैपायनः केशवः द्रोणपुत्रं; परस्परेण अभिशापैः शशाप ॥BORI: १-००१-१५६॥
yadāśrauṣaṁ drōṇaputrēṇa garbhē; vairāṭyāyā vai pātyamānē mahāstrē। dvaipāyanaḥ kēśavaḥ drōṇaputraṁ; parasparēṇa abhiśāpaiḥ śaśāpa ॥BORI: 1-001-156॥
When I heard that, as Drona’s son was hurling the great weapon at the womb of Virata’s daughter, Dvaipayana and Keshava each cursed Drona’s son in turn… (BORI: 1-001-156)
[PV-PAX:01_001_216] (Bharata-Ext)
यदाऽश्रौषं द्रोणपुत्रेण गर्भे वैराट्या वै पात्यमाने महास्त्रैः । संजीवयामीति हरेः प्रतिज्ञां तदा नाशंसे विजयाय संजय ॥KUMB: १-१-२३९॥
yadā’śrauṣaṁ drōṇaputrēṇa garbhē vairāṭyā vai pātyamānē mahāstraiḥ । saṁjīvayāmīti harēḥ pratijñāṁ tadā nāśaṁsē vijayāya saṁjaya ॥KUMB: 1-1-239॥
When I heard Hari’s promise, “I will restore to life the child in Virata’s daughter’s womb that Drona’s son is destroying with his mighty weapons,” I no longer hoped for victory, Sanjaya. (KUMB: 1-1-239)
[PV-PAX:01_001_217] (Bharata-Ext)
द्वैपायनः केशवो द्रोणपुत्रं परस्पेरणाभिशापैः शशाप । बुद्ध्वा चाहं बुद्धिहीनोऽद्य सूत संतप्ये वै पुत्रपौत्रैश्च हीनः ॥KUMB: १-१-२४०॥
dvaipāyanaḥ kēśavō drōṇaputraṁ paraspēraṇābhiśāpaiḥ śaśāpa । buddhvā cāhaṁ buddhihīnō’dya sūta saṁtapyē vai putrapautraiśca hīnaḥ ॥KUMB: 1-1-240॥
Dvaipayana and Keshava each cursed Drona’s son. Knowing this, O Suta, I am distraught today and grieve, bereft of my sons and grandsons. (KUMB: 1-1-240)
[PV-PAX:01_001_218] (Bharata-Ext)