15.007
व्यासागमनम्
धृतराष्ट्र उवाच॥
स्पृश मां पाणिना भूयः परिष्वज च पाण्डव। जीवामीव हि संस्पर्शात्तव राजीवलोचन ॥१५-७-१॥
मूर्धानं च तवाघ्रातुमिच्छामि मनुजाधिप। पाणिभ्यां च परिस्प्रष्टुं प्राणा हि न जहुर्मम ॥१५-७-२॥
अष्टमो ह्यद्य कालोऽयमाहारस्य कृतस्य मे। येनाहं कुरुशार्दूल न शक्नोमि विचेष्टितुम् ॥१५-७-३॥
व्यायामश्चायमत्यर्थं कृतस्त्वामभियाचता। ततो ग्लानमनास्तात नष्टसञ्ज्ञ इवाभवम् ॥१५-७-४॥
तवामृतसमस्पर्शं हस्तस्पर्शमिमं विभो। लब्ध्वा सञ्जीवितोऽस्मीति मन्ये कुरुकुलोद्वह ॥१५-७-५॥
वैशम्पायन उवाच॥
एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पित्रा ज्येष्ठेन भारत। पस्पर्श सर्वगात्रेषु सौहार्दात्तं शनैस्तदा ॥१५-७-६॥
उपलभ्य ततः प्राणान्धृतराष्ट्रो महीपतिः। बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्याजिघ्रत पाण्डवम् ॥१५-७-७॥
विदुरादयश्च ते सर्वे रुरुदुर्दुःखिता भृशम्। अतिदुःखाच्च राजानं नोचुः किञ्चन पाण्डवाः ॥१५-७-८॥
गान्धारी त्वेव धर्मज्ञा मनसोद्वहती भृशम्। दुःखान्यवारयद्राजन्मैवमित्येव चाब्रवीत् ॥१५-७-९॥
इतरास्तु स्त्रियः सर्वाः कुन्त्या सह सुदुःखिताः। नेत्रैरागतविक्लेदैः परिवार्य स्थिताभवन् ॥१५-७-१०॥
अथाब्रवीत्पुनर्वाक्यं धृतराष्ट्रो युधिष्ठिरम्। अनुजानीहि मां राजंस्तापस्ये भरतर्षभ ॥१५-७-११॥
ग्लायते मे मनस्तात भूयो भूयः प्रजल्पतः। न मामतः परं पुत्र परिक्लेष्टुमिहार्हसि ॥१५-७-१२॥
तस्मिंस्तु कौरवेन्द्रे तं तथा ब्रुवति पाण्डवम्। सर्वेषामवरोधानामार्तनादो महानभूत् ॥१५-७-१३॥
दृष्ट्वा कृशं विवर्णं च राजानमतथोचितम्। उपवासपरिश्रान्तं त्वगस्थिपरिवारितम् ॥१५-७-१४॥
धर्मपुत्रः स पितरं परिष्वज्य महाभुजः। शोकजं बाष्पमुत्सृज्य पुनर्वचनमब्रवीत् ॥१५-७-१५॥
न कामये नरश्रेष्ठ जीवितं पृथिवीं तथा। यथा तव प्रियं राजंश्चिकीर्षामि परन्तप ॥१५-७-१६॥
यदि त्वहमनुग्राह्यो भवतो दयितोऽपि वा। क्रियतां तावदाहारस्ततो वेत्स्यामहे वयम् ॥१५-७-१७॥
ततोऽब्रवीन्महातेजा धर्मपुत्रं स पार्थिवः। अनुज्ञातस्त्वया पुत्र भुञ्जीयामिति कामये ॥१५-७-१८॥
इति ब्रुवति राजेन्द्रे धृतराष्ट्रे युधिष्ठिरम्। ऋषिः सत्यवतीपुत्रो व्यासोऽभ्येत्य वचोऽब्रवीत् ॥१५-७-१९॥
