11.000
Stree Parva - Kumbhaghonam edition
००१. सञ्जयेन पुत्रादीन्प्रति शोचतो धृतराष्ट्रस्य समाश्वासनम्॥(42)
001. Sañjaya consoled Dhṛtarāṣṭra, who was grieving for his sons and others.
००२. विदुरेण शास्त्रार्थकथनेन धृतराष्ट्रस्य शोकापनोदनम्॥(37)
002. Vidura removed Dhṛtarāṣṭra's sorrow by narrating the meaning of the scriptures.(37)
००३. विदुरेण धृतराष्ट्रकापनोदनाय शास्त्रार्थकथनम्॥(20)
003. Vidura expounds the meaning of the scriptures to dispel Dhritarashtra's ignorance.(20)
००४. विदुरेण धृतराष्ट्रंप्रति जीवस्य गर्भवासप्रकारकथनम्॥(20)
004. Vidura describes to Dhṛtarāṣṭra how the living being dwells in the womb.(20)
००५. विदुरेण धृतराष्ट्रं प्रति उत्तराध्याये वक्ष्यमाणसंसारादीनां कान्तारादित्वेन रूपणम्॥(24)
005. In the next chapter, Vidura is about to depict to Dhritarashtra the nature of saṃsāra and related matters as if they are like a forest and so on.
००६. पूर्वाध्याये कान्तारादित्वेन रूपितानां संसारादीनां स्वस्वशब्दैः प्रतिपादनम्॥(14)
006. In the previous chapter, saṃsāra and related concepts, which were depicted as a forest and so on, are explained by their respective terms.
००७. विदुरेण धृतराष्ट्रम्प्रति तत्त्वकथनम्॥(30)
007. Vidura speaks the truth to Dhṛtarāṣṭra॥(30)
००८. व्यासेन धृतराष्ट्रस्य शोकापनोदनम्॥(53)
008. Vyāsa removed the sorrow of Dhṛtarāṣṭra॥(53)
००९. धृतराष्ट्रेण गान्धरीप्रभृतिभिः स्त्रीभिः सह मृतजनावलोकनाय रणाङ्कणम्प्रति प्रयाणम्॥(21)
009. Dhṛtarāṣṭra, accompanied by Gandhari and other women, set out towards the battlefield to see the dead.
०१०. मृतबन्धुदिदृक्षया समरभूमिं गच्छतो धृतराष्ट्रस्य मध्येमार्गं कृपकृतवर्मद्रौणिभिः समागमः॥
010. As Dhṛtarāṣṭra proceeded to the battlefield to see his dead relatives, he met Kṛpa, Kṛtavarman, and the son(s) of Droṇa on the way.
०११. युधिष्ठिरेण कृष्णादिभिः सह धृतराष्ट्रसमीपमेत्याभिवादनम्॥ धृतराष्ट्रेण युधिष्ठिरं मृदुलमालिङ्घ्य पश्चाद्भावज्ञेन कृष्णेन पुरतः स्थापितलोहभीमस्य दृढालिङ्गनेन भञ्जनम्॥(30)
011. Yudhiṣṭhira, along with Kṛṣṇa and others, approached Dhṛtarāṣṭra and offered salutations. Dhṛtarāṣṭra gently embraced Yudhiṣṭhira, and then, knowing his feelings, Kṛṣṇa placed the iron effigy of Bhīma in front, which Dhṛtarāṣṭra broke with a firm embrace.
०१२. कृष्णवाक्याद्रतमन्युना धृतराष्ट्रेण भीमादीनामालिङ्गनम्॥(17)
012. Inspired by Kṛṣṇa's words, Dhṛtarāṣṭra, with a delighted mind, embraced Bhīma and the others.(17)
०१३. कृष्णयुधिष्ठिरादिभिर्गान्धारीसमीपगमनम्॥ गान्धारीं युधिष्ठिरंशप्तुकामां विज्ञाय पूर्वमेवागतेन व्यासेन गान्धार्याः कोपापनोदनम्॥(21)
013. Kṛṣṇa, Yudhiṣṭhira, and others approached Gāndhārī. Vyāsa, having arrived beforehand and knowing that Gāndhārī wished to curse Yudhiṣṭhira, pacified her anger.
०१४. भीमगान्धारीसंवादः॥(24)
014. The dialogue between Bhīma and Gāndhārī॥(24)
०१५. युधिष्ठिरादिभिर्गान्धारीकुन्त्योरभिवादनम्॥ सकुन्त्या गान्धार्या द्रौपदीसमाश्वासनम्॥(21)
015. Yudhishthira and others offer salutations to Gandhari and Kunti. Kunti and Gandhari console Draupadi.(21)
०१६. गान्धार्या व्यासप्रसादलब्धदिव्यचक्षुषा रणाङ्कणदर्शंनम्॥ धृतराष्ट्रयुधिष्ठिरादीनां स्त्रीभिः सह रणभूमिप्रवेशः॥ स्त्रीणां विलापः॥ गान्धार्या कृष्णाय विलपत्स्नुषादिप्रदर्शनम्॥(61)
016. Gāndhārī, endowed with divine vision by Vyāsa's grace, beholds the battlefield; Dhṛtarāṣṭra, Yudhiṣṭhira, and others enter the battlefield together with the women; the women lament; Gāndhārī shows to Kṛṣṇa her lamenting daughters-in-law and others.
०१७. गान्धार्या दुर्योधनमालिङ्ग्य परिदेवनम्॥(32)
017. Gandhari lamented, embracing Duryodhana.
०१८. कृष्णम्प्रति गान्धारीवचनम्॥(28)
018. Gāndhārī's words addressed to Kṛṣṇa. (28)
०१९. कृष्णम्प्रति गान्धारीवचनम्॥(21)
019. Gāndhārī's speech to Kṛṣṇa.(21)
०२०. कृष्णंप्रति गान्धार्या रुदन्तीनां स्त्रीणां प्रदर्शनम्॥(35)
020. Gāndhārī shows the weeping women to Kṛṣṇa.
०२१. गान्धार्या कृष्णंप्रति बाह्लिकादीनां तथा तत्स्त्रीणां च प्रदर्शनम्॥(18)
021. Gandhari's display to Krishna, as well as that of the Bahlikas and their women. (18)
०२२. गान्धार्या कृष्णम्प्रति बाह्लिकादीनां तथा तत्स्त्रीणां च प्रदर्शनम्॥(18)
022. Gandhari showed Krishna the Bahlikas and others, as well as their women.
०२३. कृष्णप्रति गान्धार्या भीष्मद्रोणादिगुणानुवर्णनपूर्वकं तत्तच्छरीराणां विलपन्तीनां त्तत्स्त्रीणां च प्रदर्शनम्॥(43)
023. Gāndhārī, addressing Kṛṣṇa, after describing the qualities of Bhīṣma, Droṇa, and others, displays the bodies and the lamentations of those women.
०२४. कृष्णम्प्रति गान्धार्य भूरिश्रवः प्रभृतिशरीराणां तत्तस्त्रीणां च प्रदर्शनम्॥(30)
024. Gāndhārī and Bhūriśrava, beginning with the bodies of those women, displayed them to Kṛṣṇa.
०२५. कृष्णम्प्रति गान्धार्या कुरुपाण्डवसंक्षयस्य कृष्णोपेक्षणहेतुकत्वकथनपूर्वकं सर्वबन्धुसंक्षयाय शापदानम्॥(50)
025. Gāndhārī gives a curse to Kṛṣṇa, after narrating the reason for his indifference regarding the destruction of the Kurus and Pāṇḍavas, for the destruction of all their relatives.
०२६. शोकाद्भुवि पतिताया गान्धार्याः कृष्णेनाश्वासनम्॥ युधिष्ठिराज्ञया विदुरसञ्जयादिभिर्मृतानां दाहक्रियाकरणम्॥(44)
026. Kṛṣṇa consoled Gāndhārī, who had fallen to the ground in grief. By Yudhiṣṭhira's command, Vidura, Sañjaya, and others performed the cremation rites for the dead.
०२७. मृतानामुदकदानाय धृतराष्ट्रयुधिष्ठिरादिभिर्गङ्गातीरगमनम्॥ उदकदानारम्भे कुन्त्या युधिष्ठिरम्प्रति कर्णस्य स्वपुत्रत्वकथनपूर्वकं तस्या उदकदानचोदना॥ धृतराष्ट्रयुधिष्ठिरादिभिर्बन्धुभ्यो जलदानम्॥(33)
027. Dhritarashtra, Yudhishthira, and others went to the bank of the Ganga to offer water to the dead. At the start of the water-offering, Kunti revealed to Yudhishthira that Karna was her own son and urged him to offer water. Dhritarashtra, Yudhishthira, and the others offered water to their relatives. (33)
