12.164
भीष्म उवाच॥
गिरं तां मधुरां श्रुत्वा गौतमो विस्मितस्तदा। कौतूहलान्वितो राजन्राजधर्माणमैक्षत ॥१२-१६४-१॥
राजधर्मोवाच॥
भोः कश्यपस्य पुत्रोऽहं माता दाक्षायणी च मे। अतिथिस्त्वं गुणोपेतः स्वागतं ते द्विजर्षभ ॥१२-१६४-२॥
भीष्म उवाच॥
तस्मै दत्त्वा स सत्कारं विधिदृष्टेन कर्मणा। शालपुष्पमयीं दिव्यां बृसीं समुपकल्पयत् ॥१२-१६४-३॥
भगीरथरथाक्रान्तान्देशान्गङ्गानिषेवितान्। ये चरन्ति महामीनास्तांश्च तस्यान्वकल्पयत् ॥१२-१६४-४॥
वह्निं चापि सुसंदीप्तं मीनांश्चैव सुपीवरान्। स गौतमायातिथये न्यवेदयत काश्यपः ॥१२-१६४-५॥
भुक्तवन्तं च तं विप्रं प्रीतात्मानं महामनाः। क्लमापनयनार्थं स पक्षाभ्यामभ्यवीजयत् ॥१२-१६४-६॥
ततो विश्रान्तमासीनं गोत्रप्रश्नमपृच्छत। सोऽब्रवीद्गौतमोऽस्मीति ब्राह्म नान्यदुदाहरत् ॥१२-१६४-७॥
तस्मै पर्णमयं दिव्यं दिव्यपुष्पाधिवासितम्। गन्धाढ्यं शयनं प्रादात्स शिश्ये तत्र वै सुखम् ॥१२-१६४-८॥
अथोपविष्टं शयने गौतमं बकराट्तदा। पप्रच्छ काश्यपो वाग्मी किमागमनकारणम् ॥१२-१६४-९॥
ततोऽब्रवीद्गौतमस्तं दरिद्रोऽहं महामते। समुद्रगमनाकाङ्क्षी द्रव्यार्थमिति भारत ॥१२-१६४-१०॥
तं काश्यपोऽब्रवीत्प्रीतो नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि। कृतकार्यो द्विजश्रेष्ठ सद्रव्यो यास्यसे गृहान् ॥१२-१६४-११॥
चतुर्विधा ह्यर्थगतिर्बृहस्पतिमतं यथा। पारम्पर्यं तथा दैवं कर्म मित्रमिति प्रभो ॥१२-१६४-१२॥
प्रादुर्भूतोऽस्मि ते मित्रं सुहृत्त्वं च मम त्वयि। सोऽहं तथा यतिष्यामि भविष्यसि यथार्थवान् ॥१२-१६४-१३॥
ततः प्रभातसमये सुखं पृष्ट्वाब्रवीदिदम्। गच्छ सौम्य पथानेन कृतकृत्यो भविष्यसि ॥१२-१६४-१४॥
इतस्त्रियोजनं गत्वा राक्षसाधिपतिर्महान्। विरूपाक्ष इति ख्यातः सखा मम महाबलः ॥१२-१६४-१५॥
तं गच्छ द्विजमुख्य त्वं मम वाक्यप्रचोदितः। कामानभीप्सितांस्तुभ्यं दाता नास्त्यत्र संशयः ॥१२-१६४-१६॥
इत्युक्तः प्रययौ राजन्गौतमो विगतक्लमः। फलान्यमृतकल्पानि भक्षयन्स्म यथेष्टतः ॥१२-१६४-१७॥
चन्दनागुरुमुख्यानि त्वक्पत्राणां वनानि च। तस्मिन्पथि महाराज सेवमानो द्रुतं ययौ ॥१२-१६४-१८॥
ततो मेरुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम्। शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्रार्गलं तथा ॥१२-१६४-१९॥
विदितश्चाभवत्तस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः। प्रहितः सुहृदा राजन्प्रीयता वै प्रियातिथिः ॥१२-१६४-२०॥
ततः स राक्षसेन्द्रः स्वान्प्रेष्यानाह युधिष्ठिर। गौतमो नगरद्वाराच्छीघ्रमानीयतामिति ॥१२-१६४-२१॥
ततः पुरवरात्तस्मात्पुरुषाः श्वेतवेष्टनाः। गौतमेत्यभिभाषन्तः पुरद्वारमुपागमन् ॥१२-१६४-२२॥
ते तमूचुर्महाराज प्रेष्या रक्षःपतेर्द्विजम्। त्वरस्व तूर्णमागच्छ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥१२-१६४-२३॥
राक्षसाधिपतिर्वीरो विरूपाक्ष इति श्रुतः। स त्वां त्वरति वै द्रष्टुं तत्क्षिप्रं संविधीयताम् ॥१२-१६४-२४॥
ततः स प्राद्रवद्विप्रो विस्मयाद्विगतक्लमः। गौतमो नगरर्द्धिं तां पश्यन्परमविस्मितः ॥१२-१६४-२५॥
तैरेव सहितो राज्ञो वेश्म तूर्णमुपाद्रवत्। दर्शनं राक्षसेन्द्रस्य काङ्क्षमाणो द्विजस्तदा ॥१२-१६४-२६॥
