12.166
भीष्म उवाच॥
अथ तत्र महार्चिष्माननलो वातसारथिः। तस्याविदूरे रक्षार्थं खगेन्द्रेण कृतोऽभवत् ॥१२-१६६-१॥
स चापि पार्श्वे सुष्वाप विश्वस्तो बकराट्तदा। कृतघ्नस्तु स दुष्टात्मा तं जिघांसुरजागरत् ॥१२-१६६-२॥
ततोऽलातेन दीप्तेन विश्वस्तं निजघान तम्। निहत्य च मुदा युक्तः सोऽनुबन्धं न दृष्टवान् ॥१२-१६६-३॥
स तं विपक्षरोमाणं कृत्वाग्नावपचत्तदा। तं गृहीत्वा सुवर्णं च ययौ द्रुततरं द्विजः ॥१२-१६६-४॥
ततोऽन्यस्मिन्गते चाह्नि विरूपाक्षोऽब्रवीत्सुतम्। न प्रेक्षे राजधर्माणमद्य पुत्र खगोत्तमम् ॥१२-१६६-५॥
स पूर्वसन्ध्यां ब्रह्माणं वन्दितुं याति सर्वदा। मां चादृष्ट्वा कदाचित्स न गच्छति गृहान्खगः ॥१२-१६६-६॥
उभे द्विरात्रं सन्ध्ये वै नाभ्यगात्स ममालयम्। तस्मान्न शुध्यते भावो मम स ज्ञायतां सुहृत् ॥१२-१६६-७॥
स्वाध्यायेन वियुक्तो हि ब्रह्मवर्चसवर्जितः। तं गतस्तत्र मे शङ्का हन्यात्तं स द्विजाधमः ॥१२-१६६-८॥
दुराचारस्तु दुर्बुद्धिरिङ्गितैर्लक्षितो मया। निष्क्रियो दारुणाकारः कृष्णो दस्युरिवाधमः ॥१२-१६६-९॥
गौतमः स गतस्तत्र तेनोद्विग्नं मनो मम। पुत्र शीघ्रमितो गत्वा राजधर्मनिवेशनम् ॥ ज्ञायतां स विशुद्धात्मा यदि जीवति माचिरम् ॥१२-१६६-१०॥
स एवमुक्तस्त्वरितो रक्षोभिः सहितो ययौ। न्यग्रोधं तत्र चापश्यत्कङ्कालं राजधर्मणः ॥१२-१६६-११॥
स रुदन्नगमत्पुत्रो राक्षसेन्द्रस्य धीमतः। त्वरमाणः परं शक्त्या गौतमग्रहणाय वै ॥१२-१६६-१२॥
ततोऽविदूरे जगृहुर्गौतमं राक्षसास्तदा। राजधर्मशरीरं च पक्षास्थिचरणोज्झितम् ॥१२-१६६-१३॥
तमादायाथ रक्षांसि द्रुतं मेरुव्रजं ययुः। राज्ञश्च दर्शयामासुः शरीरं राजधर्मणः ॥ कृतघ्नं पुरुषं तं च गौतमं पापचेतसम् ॥१२-१६६-१४॥
रुरोद राजा तं दृष्ट्वा सामात्यः सपुरोहितः। आर्तनादश्च सुमहानभूत्तस्य निवेशने ॥१२-१६६-१५॥
सस्त्रीकुमारं च पुरं बभूवास्वस्थमानसम्। अथाब्रवीन्नृपः पुत्रं पापोऽयं वध्यतामिति ॥१२-१६६-१६॥
अस्य मांसैरिमे सर्वे विहरन्तु यथेष्टतः। पापाचारः पापकर्मा पापात्मा पापनिश्चयः ॥ हन्तव्योऽयं मम मतिर्भवद्भिरिति राक्षसाः ॥१२-१६६-१७॥
इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसा घोरविक्रमाः। नैच्छन्त तं भक्षयितुं पापकर्मायमित्युत ॥१२-१६६-१८॥
दस्यूनां दीयतामेष साध्वद्य पुरुषाधमः। इत्यूचुस्तं महाराज राक्षसेन्द्रं निशाचराः ॥१२-१६६-१९॥
शिरोभिश्च गता भूमिमूचू रक्षोगणाधिपम्। न दातुमर्हसि त्वं नो भक्षणायास्य किल्बिषम् ॥१२-१६६-२०॥
एवमस्त्विति तानाह राक्षसेन्द्रो निशाचरान्। दस्यूनां दीयतामेष कृतघ्नोऽद्यैव राक्षसाः ॥१२-१६६-२१॥
इत्युक्ते तस्य ते दासाः शूलमुद्गरपाणयः। छित्त्वा तं खण्डशः पापं दस्युभ्यः प्रददुस्तदा ॥१२-१६६-२२॥
दस्यवश्चापि नैच्छन्त तमत्तुं पापकारिणम्। क्रव्यादा अपि राजेन्द्र कृतघ्नं नोपभुञ्जते ॥१२-१६६-२३॥
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते तथा। निष्कृतिर्विहिता राजन्कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥१२-१६६-२४॥
मित्रद्रोही नृशंसश्च कृतघ्नश्च नराधमः। क्रव्यादैः कृमिभिश्चान्यैर्न भुज्यन्ते हि तादृशाः ॥१२-१६६-२५॥
